Nieuwe cijfers van UNIZO tonen een duidelijke en zorgwekkende evolutie: het aantal zelfstandigen dat langdurig uitvalt door psychische aandoeningen zoals burn-out en depressie is in zes jaar tijd bijna verdubbeld.

Deze evolutie onderstreept een bredere tendens waarbij de mentale druk op ondernemers toeneemt. Ook binnen de vrije beroepen is deze problematiek steeds nadrukkelijker aanwezig. Wanneer vrije beroepers uitvallen, heeft dit niet alleen een impact op hun persoonlijk welzijn, maar ook op de continuïteit van hun praktijk en de dienstverlening aan cliënten en patiënten.

Structurele kwetsbaarheid van vrije beroepers

De cijfers tonen aan dat uitval bij zelfstandigen vaak zwaarder doorweegt dan bij werknemers. Waar werknemers kunnen terugvallen op interne en externe ondersteuningsstructuren, staan vrije beroepers in de praktijk vaker alleen voor.

Bij arbeidsongeschiktheid blijven vaste kosten doorlopen, terwijl inkomsten wegvallen. Daarnaast is er zelden een mogelijkheid tot vervanging, wat de drempel verhoogt om tijdig gas terug te nemen. Dit leidt ertoe dat vrije beroepers vaak langer blijven doorwerken, of te snel opnieuw starten na een periode van uitval.

Nood aan gerichte en werkbare ondersteuning

De stijging van het aantal langdurig arbeidsongeschikte zelfstandigen, en in het bijzonder de toenemende uitval bij jongere ondernemers, wijst op de nood aan aangepaste en werkbare oplossingen.

Binnen deze context wordt onder meer gepleit voor systemen die het mogelijk maken om activiteiten tijdelijk te verminderen zonder volledig te moeten stoppen. Dergelijke benaderingen kunnen bijdragen tot een duurzamer herstel en het vermijden van volledige uitval.

Daarnaast blijft ook administratieve vereenvoudiging en een betere omkadering van zelfstandigen essentieel om de druk op ondernemers te verlichten.

Impact op de rol van vrije beroepen

Voor vrije beroepers raakt deze problematiek aan de kern van hun beroepsuitoefening. Hun werk steunt in grote mate op persoonlijke inzet, verantwoordelijkheid en continuïteit. Uitval heeft dan ook niet alleen individuele gevolgen, maar kan ook de bredere dienstverlening en maatschappelijke rol van het vrije beroep beïnvloeden.

Secretaris-generaal van de Federatie Vrije Beroepen, Anton Smagghe, benadrukt het belang van een evenwichtige benadering:
“Het is essentieel dat we oog hebben voor de realiteit waarin vrije beroepers werken. Ondersteuning moet gericht zijn op het versterken van hun veerkracht, zonder bijkomende complexiteit te creëren.”

De Federatie Vrije Beroepen volgt deze evoluties van nabij en blijft inzetten op oplossingen die zowel het welzijn van de vrije beroeper als de continuïteit van de praktijk ondersteunen.