Meer dan helft wacht langer dan 90 dagen
Uit de bevraging blijkt dat de helft van de respondenten gemiddeld meer dan 90 dagen moet wachten op betaling voor geleverde diensten aan de overheid. Daarmee worden de officiële betalingstermijnen regelmatig overschreden. In een context waarin veel vrije beroepers als zelfstandige ondernemer actief zijn, met beperkte financiële buffers, is dit meer dan een ongemak: het brengt hun professionele continuïteit in het gedrang.
Impact op werking en investeringsruimte
Zes op de tien van onze beroepsgroepen geven aan dat laattijdige betalingen daadwerkelijk een negatieve impact hebben op de dagelijkse werking van hun leden. De gevolgen zijn veelvuldig maar cashflowproblemen, bijkomende administratieve lasten en beperktere investeringsmogelijkheden worden het vaakst genoemd.
In de praktijk betekent dit dat ondernemers extra kosten maken om achterstallige betalingen te verkrijgen — denk aan tijd, telefoonkosten, juridische ondersteuning, extra briefwisseling en boekhoudkundige opvolging.
Administratieve rompslomp en onduidelijkheid blijven knelpunt
De administratieve procedures worden door 80% van de respondenten als (zeer) complex ervaren. De voornaamste frustraties? Te veel papierwerk, een gebrek aan duidelijke aanspreekpunten binnen de overheid, een tekort aan digitale tools en onduidelijke of laattijdige uitleg over betalingsprocedures.
Deze complexiteit vertaalt zich ook in een gebrek aan opvolging. Drie op de tien respondenten geven aan zelfs nooit terugkoppeling te krijgen over de status van hun betalingsdossiers. Slechts een minderheid ontvangt systematisch feedback. Daarbij heeft 70% geen toegang tot vaste contactpersonen binnen de overheid, wat de opvolging extra moeilijk maakt voor de betrokken ondernemers.
Elektronische facturatie nog niet ingeburgerd
Hoewel elektronische facturatie sinds maart 2024 verplicht werd ingevoerd voor de federale overheid, geeft 60% van de respondenten aan dat overheden in hun sector daar nog geen gebruik van maken. Het gevolg: onnodige vertragingen, extra administratie en een verhoogde kans op fouten. De digitale omslag laat dus nog op zich wachten, tot frustratie van vrije beroepers die efficiënt en professioneel met de overheid willen samenwerken.
Grote verschillen per sector, maar dezelfde bezorgdheden
Hoewel de aard van de geleverde prestaties sterk verschilt — van gerechtelijke expertises en medische onderzoeken tot architectuurstudies en landmeetkundige opdrachten — klinken gelijkaardige klachten doorheen de bevraging.
Vooral opdrachten in een juridische of zorgcontext blijken bijzonder gevoelig voor vertragingen, formalistische eisen en omslachtige procedures. Vrije beroepers die hierin actief zijn, zien zich vaak geconfronteerd met een wirwar aan regels die hun rol als deskundige ondergraaft.
