De Europese Commissie wil met EU Inc., het zogenaamde 28ste vennootschapsregime, een nieuwe Europese vennootschapsvorm invoeren naast de reeds bestaande nationale rechtsvormen. Ondernemingen zouden daarmee eenvoudiger grensoverschrijdend actief kunnen zijn binnen de Europese Unie. Het voorstel zet sterk in op digitalisering en administratieve vereenvoudiging, met onder meer een volledig digitale oprichting binnen 48 uur en de mogelijkheid om een vennootschap op te richten zonder wettelijk minimumkapitaal.
Naar aanleiding van de verdere Europese discussie over het voorstel lichtte de Federatie Vrije Beroepen (FVB) deze week in De Tijd haar bezorgdheden toe. FVB onderschrijft de ambitie om grensoverschrijdend ondernemen eenvoudiger te maken en administratieve lasten te verminderen, maar waarschuwt dat snelheid en vereenvoudiging niet ten koste mogen gaan van bestaande juridische waarborgen. Voor de vrije beroepen is het essentieel dat de rechtszekerheid behouden blijft en dat ook bij een snelle, volledig digitale oprichting voldoende preventieve controle en betrouwbare identificatie mogelijk blijven. Ook de bescherming van schuldeisers en een effectieve fraudepreventie, onder meer via adequate antiwitwascontroles (AML), moeten gewaarborgd blijven.
Daarnaast waarschuwt FVB voor de wisselwerking tussen het nieuwe Europese regime en de nationale regelgeving. Hoewel EU Inc. een uniform Europees vennootschapsrechtelijk kader wil creëren, blijven heel wat regels waaraan ondernemingen onderworpen zijn nationaal bepaald. Dat geldt bijvoorbeeld voor fiscaliteit en arbeidsrecht, maar ook voor boekhoudkundige verplichtingen en aansprakelijkheid. Die gedeeltelijke harmonisering mag geen bijkomende rechtsonzekerheid creëren of ondernemingen ertoe aanzetten zich te vestigen in de lidstaat met het meest gunstige regelgevende kader.
Voor de gereglementeerde vrije beroepen is dat des te belangrijker. Advocaten, zorgberoepen en andere gereglementeerde beroepsbeoefenaars zijn vandaag onderworpen aan professionele en deontologische regels die op nationaal niveau worden vastgesteld en gehandhaafd. Een Europese vennootschapsvorm mag er niet toe leiden dat deze regels kunnen worden omzeild door de keuze voor een vestigingsplaats of vennootschapsstructuur in een andere Europese lidstaat.
FVB vraagt daarom dat bij een eventuele verdere uitwerking van EU Inc. voldoende waarborgen worden ingebouwd voor het respecteren van de geldende professionele en deontologische regels. Europese vereenvoudiging kan een meerwaarde bieden, maar moet hand in hand gaan met rechtszekerheid.