De algemene ondernemingsdynamiek in België staat onder druk. Ondanks een recordaantal van 128.147 starters zakte de nettogroei van het Belgische ondernemingsbestand in 2025 naar amper 0,76%, het laagste niveau in tien jaar. Toch vertellen de nieuwste cijfers dat de bij UNIZO aangesloten Federatie Vrije beroepen (FVB) onderzocht van GraydonCreditsafe, ook een ander verhaal. De vrije beroepen behoren vandaag tot de meest veerkrachtige en duurzame segmenten van de Belgische economie.
Met 25.345 nieuwe starters in 2025 vertegenwoordigen de vrije beroepen 19,8 % van alle nieuwe ondernemingen in België. Daarmee behoren zij tot de grootste starterssegmenten van het land. Dat betekent dat ongeveer 1 op de 5 nieuwe ondernemingen actief is in een juridisch-economisch en bouwberoep (8,1%), vastgoed, of gezondheidszorgberoep (8,9%). Ten opzichte van 2024 betekent dit een groei met +4,91%. Bovendien groeide het aantal starters binnen de vrije beroepen de voorbije tien jaar met 52,2%, aanzienlijk sneller dan het Belgische gemiddelde van ongeveer 30%. In 2015 bedroeg het aantal starters 16.650, terwijl dit in 2025 er zo’n 25.345 waren. Deze kennis- en expertisegedreven activiteiten groeien dus bijna twee keer sneller dan het gemiddelde ondernemerschap in België. Dit betekent dat de groei van het ondernemerschap vandaag bijna volledig in vrije kennis- en zorgberoepen zit. Dat is een structurele economische trend. Gezondheidszorg is daarbij veruit de sterkste groeier: met +74,3% starters op tien jaar, wat ruim dubbel zo snel is als het totale ondernemerschap.
Vrije beroepen hebben grote overlevingskans
"Er is een opvallende paradox. Terwijl de algemene ondernemingsgroei terugvalt tot het laagste niveau in tien jaar, blijven vrije beroepen groeien. Het vrije beroep blijft jaar na jaar een aantrekkelijke sector. Bovendien blijkt dat bijna zeven op de tien vrije beroepsbeoefenaars vijf jaar na de start nog steeds actief zijn. Dat bewijst dat vrije beroepen niet alleen nieuwe ondernemers aantrekken, maar ook beter bestand zijn tegen schommelingen in conjunctuur", zegt Philippe Van Walleghem, secretaris-generaal van de Federatie Vrije Beroepen.
De cijfers tonen een uitzonderlijk hoge overlevingsgraad. Van de vrije beroepen die vijf jaar geleden werden opgericht, bestaat vandaag nog 69%. Daarmee behoren vrije beroepen tot de meest duurzame ondernemingsvormen van België. Zelfs na tien jaar blijft meer dan 54% van de vrije beroepers actief. De lagere conjunctuurgevoeligheid en de relatieve werkzekerheid zijn volgens FVB zeker belangrijke verklaringen.
“Crisis of niet, de mensen hebben altijd een boekhouder, een dokter of een advocaat nodig. Bovendien kunnen we vaststellen dat die beroepen een zeker aanzien hebben. Het vrije beroep is daardoor erg populair bij de jongeren. Bovendien is het comfort van het vrije beroep de laatste jaren opvallend sterk verbeterd. De inbreng van de groepspraktijk is in dit opzicht bepalend”.
Zelfstandig zorgverstrekker worden is in trek
Binnen de vrije beroepen zijn het vooral de zelfstandige zorgverstrekkers die voor sterke netto-groeicijfers zorgen. Deze cijfers tonen hoe veel netto-groei -aantallen er bestaan wanneer de starters ten opzichte van de stoppers worden geplaats. In de top 25 staan de volgende beroepen: Verpleegkundigen en vroedvrouwen zijn de tweede populairste startersactiviteit van België (+8,98%), onmiddellijk gevolgd door kinesitherapeuten (+5,96%). Ook psychologen (+6,78%), huisartsen (+5,80%), tandartsen (+4,53%) en medische specialisten (+4,16%) laten een sterke nettogroei optekenen. De gezondheidszorg groeit in totaal met meer dan 10%, waarmee zij zich ontpopt tot een van de meest dynamische sectoren van het Belgische ondernemerschap.
Naast zorgberoepen, groeien ook juridische beroepen verder. Het aantal starters stijgt er met 5,6%. In het bijzonder voor advocaten betekent dit een stijging met 1,48%. Economische beroepen groeien met 4,65%, terwijl technische bouwberoepen 2,93% vooruitgaan.
Economie verschuift naar kennis en expertise
Volgens de Federatie Vrije Beroepen illustreren de cijfers een bredere economische evolutie. "Waar klassieke sectoren zoals handel en industrie onder druk staan, zien we dat activiteiten die draaien rond gespecialiseerde kennis, vertrouwen en persoonlijke dienstverlening blijven groeien. De Belgische economie wordt steeds meer een kenniseconomie. Vrije beroepen spelen daarin een sleutelrol. Het vrije beroep is en blijft aantrekkelijk, en dat aanzuigeffect is de afgelopen jaren alleen maar toegenomen", aldus Van Walleghem.
FVB wijst erop dat steeds meer mensen als zelfstandige starten, en in toenemende mate in associatievorming. “Alleen een kantoor of praktijk beginnen wordt steeds moeilijker. Starters kunnen gemakkelijker beginnen in een vorm van samenwerking, zoals een groepspraktijk, dat is een aanlokkelijk alternatief”.
Brussel groeit het snelst
Regionaal springt vooral Brussel in het oog. Daar groeit het aantal vrije beroepen met meer dan 4%, ruim boven het nationale gemiddelde. De gezondheidssector groeit er zelfs met meer dan 10% op één jaar tijd.
Volgens de Federatie Vrije Beroepen bevestigt dit de aantrekkingskracht van Brussel als knooppunt voor hooggespecialiseerde dienstverlening en professionele expertise.
Belangrijkste conclusies:
- Vrije beroepen vertegenwoordigen 19,8 % van alle starters in België.
- Het aantal starters in vrije beroepen steeg met 52,2 % op tien jaar tijd.
- Vrije beroepen groeien bijna twee keer sneller dan het gemiddelde ondernemerschap in België. Dit betekent dat de groei van het ondernemerschap vandaag zich bijna volledig in vrije kennis- en vrije beroepen situeert.
- 69% van de vrije beroepen overleeft de eerste vijf jaar.
- Zelfstandige zorgverstrekkers behoren tot de sterkste groeiers van het land.
- Brussel en Vlaanderen blijven belangrijke groeipolen voor vrije beroepen.