Printversie

Publicaties

Polsslag van het Vrije Beroep 2013

coverSinds 1993 herwerkt de Federatie Vrije Beroepen in haar Polsslag van het vrije beroep het beschikbare statistische materiaal over vrije en intellectuele beroepen. Met de cijfers zwart op wit, kan niemand nog om het socio-economische belang van de vrije beroepen heen. Hét verzamelwerk voor wie alles over vrije beroepen wil weten.

 Om de voornaamste statistieken met betrekking tot de zelfstandige vrije en intellectuele beroepen te kunnen bundelen, baseert de Polsslag zich op het cijfermateriaal van het RSVZ (aantal zelfstandige beroepsbeoefenaars, starters en inkomen op datum van 31/12/2012) en de RSZ (tewerkstelling op datum van 31/12/2012). De Federatie doet dit omdat dit de mogelijkheid biedt op objectieve basis sectoren te vergelijken. Het verzamelen van cijfers voor de verschillende sectoren uit eenzelfde gegevensbron vormt hiertoe een voorwaarde. De Federatie Vrije Beroepen is zich er terdege van bewust dat deze kunnen afwijken van de cijfers die de beroepssectoren zelf verzamelen. Een vergelijking van beide gegevensstalen zou het voorwerp kunnen zijn van een nieuwe, interessante studie.

 In de Polsslag 2013 zetten zich een aantal trends die we reeds vaststelden n.a.v. vroegere statistieken, duidelijk door voor de toekomst. Zij zullen het profiel en sociaal-economisch gewicht van de vrije en intellectuele beroepen steeds meer beïnvloeden. Het economische beleid dient hiermee rekening te houden.

 

Aantal zelfstandige beoefenaars van een vrij en intellectueel beroep.

Eind 2012 waren er in België 263.749 zelfstandige beoefenaars van een vrij beroep actief, op een totaal van 988.567. De vrije beroepen vertegenwoordigen meer dan één vierde, of 26,7% van het totaal aantal zelfstandigen. Dat is een pak meer in vergelijking met tien jaar terug. In 2002 was het aandeel van het vrije beroep goed voor net één vijfde ofwel 20,3%. Het aandeel is eveneens verhoogd met bijna één procent in vergelijking met vorig jaar (2011%: 25,9%).

De sector van de intellectuele diensten is in 2012 het grootst, met 126.196 beroepsbeoefenaars of 47,9% van het totale aantal vrije beroepen. Paramedische beroepen zijn de tweede grootste (18,6%), gevolgd door de artsen (10,4%).

Het afgelopen decennium manifesteerde een stijgende trend zich in de meeste beroepssectoren van het vrije beroep. Sterkste groeiers zijn de intellectuele diensten (+ 160,3%), gevolgd door de “paramedici” (+51,7%). De toename van het aantal beroepsbeoefenaars in deze sectoren bepalen grotendeels het gemiddelde van 63,7%. De dierenartsen mochten 29,7% meer beroepsbeoefenaars noteren, de advocatuur 25,9%  en  de architecten 27,7%. Apothekers, notarissen en de sector fiscaal-vastgoed kenden een achteruitgang (resp. -16,3%, -2,6% en -1,4%).

In 2012 is meer dan de helft van de vrije beroepen gevestigd in Vlaanderen (149.867 zelfstandigen of 56,8%). Drie op tien is gevestigd in Wallonië (79.581of 30,2%). 12,2% (32.236) vrije beroepers is in het Brussels hoofdstedelijk gewest gevestigd.

In 2012 zijn de mannen nog steeds in de meerderheid tegenover hun vrouwelijke collega’s : 57,2% tegenover 42,8% (ofwel 150.897 mannen tegenover 112.852 vrouwen).

Dat vrouwelijke beroepsbeoefenaars aan een heuse opmars bezig zijn, wordt glashelder wanneer we het afgelopen decennium in rekening brengen. De toename van het aantal vrouwelijke vrije beroepers tikt af op 81,5% tegenover 52,5% bij de mannen. In absolute cijfers vertaalt dit percentage zich in +50.672 vrouwen tegenover +51.961 mannen.

Opgesplitst naar aard van de activiteit, wordt het vrije beroep duidelijk beoefend als hoofdactiviteit (65,6%), en voor 27,7% in bijberoep. 6,7% is beroepsactief na pensioenleeftijd.

 

Starters als zelfstandige in het vrije en intellectuele beroep

In 2012 zijn 93.241 personen gestart in een zelfstandige activiteit, waarvan meer dan één vierde in een vrij beroep (27,9% of 26.000 personen). Het grootste aantal starters bevindt zich in de sector van de handel, met name 31%.

In 2012 startten meer dan de helft van de vrije beroepers in het Vlaams Gewest (14.242 personen of 54,8%). Bijna dubbel zoveel als in het Waals Gewest (29% of 7.528 personen). In het Brussels Gewest startten 3.872 personen in een vrij beroep ofwel 14,9%. Deze verhoudingen komen min of meer overeen met het gemiddeld aantal beoefenaars per gewest.

De man/vrouw-verhouding is bij de starters ongeveer fifty fifty. Maar er startten vorig jaar voor de eerste keer iets meer vrouwen dan mannen in een vrije beroep (51,1% t.o.v. 48,9%). Meer dan de helft start voor hun 35ste levensjaar (54,1% of 14.059 personen).  De meeste beoefenaars van een vrij beroep startten op de leeftijd van 25 tot 30 jaar (20,7%). Ook de periode 30 tot 35 jaar is een startmoment (17%). Er waren 3.412 startende 50-plussers in het vrije beroep.

De startersquote – i.c. de verhouding tussen het aantal starters voor een bepaald jaar en het totaal van de actieve beroepsbeoefenaars voor datzelfde jaar – voor het jaar 2012 bedraagt voor de vrije beroepen 9,9 starters per 100 beroepsbeoefenaars. Hoe hoger de startersquote, hoe meer instroom.

 

Tewerkstelling in het vrije en intellectuele beroep.

In 2012 stelden de vrije beroepen 261.742 werknemers tewerk. In de periode 2002-2012 steeg de tewerkstelling bij de vrije beroepen met 34,72% ofwel 67.456 werknemers.  De toename van de tewerkstelling vertoont zich in alle sectoren. De grootste groei deed zich voor in de economische sector (+64,4%).

Nemen we enkel het voorbije jaar onder de loep, dan noteren we een totale stijging van 1,4%. Enkel de bouwkundige sector telde minder werknemers dan vorig jaar.

De meerderheid van de werknemers in de sector van de vrije beroepen is in 2012 gesitueerd in Vlaanderen : 139.329 arbeidsplaatsen, ofwel 53,2% van alle arbeidsplaatsen. Op de tweede plaats komt het Brussels hoofdstedelijk gewest (64.961 werknemers of 24,8%), op de derde plaats gevolgd door Wallonië met 57.452 werknemers of 22%.

In 2012 telt het aantal vrije beroepsbeoefenaars die personeel tewerk stelt 39.180 personen. Van de klassieke vrije beroepen is de medische sector de grootste werkgever. Met 261.742 werknemers bij vrije beroepers en 39.180 werkgevers komen we op een gemiddelde van 6,6 werknemers per werkgever in het vrije beroep.

 

Recent getweet
18 april
Dag van de Medewerker bij FVB & @UNIZOvzw ! Want goede medewerkers vormen de fundamenten van elke onderneming. https://t.co/siiugI1Ez5